Meriç: Jurnal

"Emerson, fikir adamı kendini egoizmle zırhlamalı, diyor. Evet, cemiyet bir sümüklüböcek gibi ezer seni, zırhlı değilsen. Annen ezer, kardeşin ezer, çocuğun ezer. Neden başkalarından farklısın? Hem farklı, hem zayıf. İki büyük cinayet... Peki Emerson, bize 'fikir adamı' hilati giydirecek hangi makam? Raskolnikof faciası, alnını, bir şeyler var içinde diye yumruklayan bir hayalpereste soğuk terler döktürecek kadar korkunç..."


"Yarı münevver, sadizmini, kendi tanrılarına secde etmeyen namuslu insanlar üzerinde tatmin etmeyi âdet haline getirmiştir..."


"Spinoza'nın bir sözü beni sık sık düşündürür: Havaya fırlatılan taş konuşabilseydi, mutlaka kendi arzusuyla yolculuğa çıktığını söylerdi. Fırtınalı bir denizde çalkalanan pusulasız bir gemi, bizden daha hürdür."


"En yontulmamış sokak adamıyla Eflatun arasında sadece bir üslup farkı var."


"Dünya nimetlerini ömrü boyunca hor gören Buda nefis bir domuz kızartmasını tıka basa atıştırdığı için göçüp gitmiş. Tarihçi böyle söylüyor. Güneşte leke arayan küçük adamın uydurduğu bir yalan mı bu, bilmiyorum. En yavuz ermişlerin, en çetin kahramanların zaman zaman nasıl çamurlaştıklarını görmek, küçük insanlar için hain, buruk ve zehirli bir teselli."


"İnsan kendi varlığını her gün biraz daha az kusursuz bir heykele benzetmek için boşuna gayret harcıyor. İçi bir zafer vehmiyle kabarırken, kaderin iblisçe kahkahası elinden çekicini düşürüveriyor. İradenin kazandığı zaferler kardan bir heykel kadar fâni. Promete'den İsa'ya kadar bütün devler er geç tasfiye edilmiştir. Yarattığınız heykel sizden başka hayranı olmayan bir kukla. En küçük dalgınlık yılların emeğini yok etmeye kâdir."


"Felaketlerimiz üzerinde durmak, dikkatimizi fizik ve manevî yaralarımıza teksif etmek bizi köstebeklerle aynı seviyeye indirir. Entelektüel teşhircilik cinsel teşhircilik kadar tiksindirici. Bütün gayretlerimizin ortak bir hedefi olmalı: Kendimizi 'ben'in diktatörlüğünden kurtarmak. Sevmek zenginleşmektir, çoğalmaktır. Bir başkasını düşünmek, zindanımızın kapısını aralamak demektir."


"Car lorsqu'on est mortel, on ne saurait sans crime
Elever ses désirs au-dessus de son rang:
Le démesure en fleurissant produit l'épi de la folie,
Et la récolte en est un moisson de larmes

Çünkü ölümlü bir varlık, günaha girmeden
Yükseltemez arzularını kendi haddinin ötesine:
Ölçüsüzlük çiçek açtığında delilik başağı verir,
Ve toplanan hasat, ancak gözyaşıdır."
(Darius'un Hayaleti, Les Perses)


"Yaratmak daima ıstıraplı... Fakat yaratamadan ıstırap çekmek daha dayanılmaz bir çile."


"Yaşamak insanın kendini tedavi etmesi ve her gün yenilemesi demektir. Kendini bulmak ve yeniden fethetmektir yaşamak. Jurnal dengemizi sağlar, bir tür şuurlu uyku hali. Bu uykuda artık debelenmek ya da isyan etmek yerine evrensel düzene katılırsınız yavaş yavaş, huzuru ararsınız. Böylece sonu olandan kurtulup, sonsuza kanatlanırsınız. İnsanın kendine dönmesi, kendini temaşa ederek ruhunu arındırmasıdır. Jurnal de bu kendine dönüşün yazıyla tespitidir."


"Elbette mutlak gerçeği ve mutlak adaleti hayal eden bu insan için her şey ıstıraptır. Dünya karmaşasının dışında ve üstünde, kalp, düşünce ve vicdan arasındaki bu devamlı diyalog, olsa olsa ideali arayan bir sürgünün zaman geçirme biçimidir. Jurnal eksiksiz ve objektif olmaya çalışır devamlı ve kendini lirizme terk eder. Bütünüyle ve her zaman, hem bir akıl kitabı hem de bir tutku kitabıdır. Yazarın bazen dostu, bazen düşmanı olan Jurnal, yazarla o yazarı oluşturan insan arasında hiç durmaksızın yinelenen uzun bir savaşı ve uzun bir barışı anlatır."


"Kendisinden hiçbir şey kaybetmeden, kendisini yenilemek, devamlı kabuk değiştirmek istemektedir, âdeta her gün ölüp yeniden değişik bir kişilikle doğmaktadır ve bu sürekli değişim ve deneyimlerinden hiçbir şey kaybetmek istememektedir. Onun için de tüm bu ruh ve kafa gelişmesini jurnale kaydetmekten başka çare yoktur. Zira insan yıllar geçtikçe kendisine ve geçmişine yabancılaşmaktadır."


Bir Cevap Yazın

R.H.K sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin